Τα δύο μνημόσυνα του 2022

Παναγιώτης Γεννηματάς
από slpress.gr

Το 2021 οι Έλληνες γιόρτασαν τα διακόσια χρόνια από την επανάσταση για την εθνική τους ανεξαρτησία. Η συγκυρία δεν ήταν οπωσδήποτε πρόσφορη για εορτασμούς, εφ’ όσον εσκιάζετο από την υγειονομική μάστιγα μιας θανατηφόρου πανδημίας και των προσθέτων επιβαρύνσεων της ζωής που προέρχονταν από έκτακτα αλλά οπωσδήποτε αλλοπρόσαλλα μέτρα προστασίας που η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να λάβει.

Είναι γεγονός ότι ελάχιστες κυβερνήσεις κατόρθωσαν να αποφύγουν την πολιτική φθορά από παλινωδίες της υγειονομικής αστυνόμευσης και δείγματα γενικότερης αμηχανίας απέναντι σε μια υγειονομική απειλή, η ταυτότητα της οποίας εξακολουθεί να παραμένει ακόμη σκοτεινή. Η υγειονομική σύγχυση της εικόνας επιτάθηκε από την παρεμβολή στη διαχείριση ευκαιριακών οικονομικών σκοπιμοτήτων του πανίσχυρου lobby των φαρμακευτικών κολοσσών που ενδεχομένως έχουν παρασύρει τις κυβερνήσεις σε υγειονομικές πρακτικές υποτιθέμενης προστασίας που έτρωσαν όμως τόσο το κύρος των κυβερνήσεων όσο και της ίδιας της επιστήμης του Ιπποκράτη.

Λίγες κυβερνήσεις κατάφεραν να κρατήσουν τα μέτρα της σοβαρότητας, επιδεικνύοντας σχετική ψυχραιμία και κάποια στρατηγική συνέπεια στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος με αξιοσημείωτες επιθετικές μεταπτώσεις.

Γιορτές, όνειρα και σκουπίδια

Παναγιώτης Γεννηματάς

Η δίνη του ημερολογίου φέρνει γρήγορα τις γιορτές. Εξακολουθούν να έρχονται και να φεύγουν με το ίδιο πάντα εορταστικό trailer. «Χριστούγεννα» -είναι το brand name της τελευταίας εβδομάδας του χρόνου. Σημαίνει όμως κάτι βαθύτερο;

Η συνειδητότητα είναι η πηγή της δυστυχίας. Για «δυστυχισμένη συνείδηση» μίλησε ο σκοτεινός Γερμανός φιλόσοφος Hegel, υπονοώντας το πλήρωμά της με τον πόνο της μάταιης ύπαρξης. Η ευτυχία, ό,τι κι αν σημαίνει, ανοίγεται πέραν της συνείδησης ή πολύ πριν απ’ αυτήν, όταν η ζωή κυλάει ανεπαίσθητα, σαν σε ύπνο, γλυκά ναρκωμένη κάτω από το επιδερμικό χάδι του φευγαλέου χρόνου, μέχρι τη λήξη του επεισοδίου….

Τι πραγματικά γιορτάζουμε τις γιορτές;

Ίσως ακόμη νομίζουν οι πολλοί ότι τις ημέρες αυτές γιορτάζουμε τη μυθική γενέθλια επέτειο κάποιας θρησκείας που έχει επικρατήσει να λέγεται «χριστιανισμός». Μιας θρησκείας που υποτίθεται ότι λειτουργεί ακόμα. Χριστούγεννα- η ημέρα της γέννησης του μυθικού της ήρωα….

Βάσκανος η μοίρα των εθνικών μας ιωβηλαίων

Παναγιώτης Γεννηματάς
από slpress.gr

Βάσκανος η μοίρα των εθνικών μας ιωβηλαίων. Θέλει να συμπίπτουν με στιγμές αγωνίας και εθνικών κακουχιών. Με περιόδους δηλαδή χαμηλού ηθικού που δεν ενδείκνυνται και πολύ για επιδείξεις εθνικής αυταρέσκειας και για δαπανηρούς λαϊκούς πανηγυρισμούς. Η πρώτη εκατονταετία της εθνικής παλιγγενεσίας (1921) συνέπεσε με περίοδο εθνικής επιστράτευσης στην ολοκλήρωση του εγχειρήματος της Μεγάλης Ιδέας, όπως αυτό είχε αρχίσει να υλοποιείται με τους ένδοξους βαλκανικούς πολέμους του 1912-13.

Η τελευταία πράξη του δράματος είχε ξεφύγει όμως από τα επιδέξια χέρια του φυσικού διαχειριστή και είχε περιέλθει στην ευθύνη ανθρώπων που, από την εποχή του κραυγαλέου εθνικού δεληγιαννισμού των τελών του 19ου αιώνα, δεν είχαν καν διανοηθεί ότι θα μπορούσαν ποτέ να διεκπεραιώσουν παρόμοιο επεκτατικό εγχείρημα. Ο προγραμματισμός του εορτασμού της πρώτης εκατονταετηρίδας της επανάστασης είχε αρχίσει το 1916, εν μέσω εθνικού διχασμού.

Πολιτική νομιμοποίηση και υγειονομική αστυνόμευση

Παναγιώτης Γεννηματάς 

από slpress.gr

Ο λόρδος David Owen, γιατρός ο ίδιος και πρώην υπουργός Εξωτερικών της γηραιάς Αλβιόνος στο διάστημα 1977-79 (με πρωθυπουργό τον James Callaghan), το 2009 δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο “In Sickness and in Power. Illness in Heads of Governments during the last 100 years” (London, Methuen 2008/2011/2016). Το βιβλίο αυτό εκδόθηκε σχεδόν ταυτόχρονα και στα ελληνικά με τίτλο: “Ασθενείς ηγέτες στην εξουσία. Πόσο οι αρρώστιες επηρέασαν τους πολιτικούς τα τελευταία εκατό χρόνια” (Καστανιώτης, 2009).

Στο βιβλίο αυτό ο διαπρεπής, αλλά και ευπρεπής αυτός Bρετανός πολιτικός περιγράφει την υπαγωγή των επιφανέστερων και ισχυρότερων ηγετών του 20ου αιώνα που έπασχαν από διάφορες διαγνωσμένες (π.χ. Ρούζβελτ, Τσώρτσιλ) ή όχι (π.χ. Χίτλερ) ασθένειες στην ιδιαίτερη αντίληψη (διάβαζε: εξουσία) των προσωπικών τους γιατρών. Στα ίχνη του λόρδου Οwen κινήθηκε λίγο αργότερα (2017) και η γερμανογαλλορωσίδα δικηγόρος και ερευνήτρια ιστορικός Tania Crasnianski, γνωστή από το προηγούμενο μπεστ σέλερ βιβλίο της “Τα Παιδιά των Ναζί” (“Enfants de Nazi”, Grasset, 2016, Paris) με ένα άλλο παρεμφερές βιβλίο με τίτλο “Le pouvoir sur ordonnance” (Grasset, 2017, Paris), μεταφρασμένο επίσης στα ελληνικά το 2018 με τίτλο “Η εξουσία με ιατρική συνταγή” από τις εκδόσεις “Μεταίχμιο”.

Όταν φύγει ο ιός, θα επιστρέψει η γερμανική Ευρώπη...

Παναγιώτης Γεννηματάς 
από slpress.gr

Η δεκαετία που μας άφησε υπήρξε για την ΕΕ και τους λαούς της μια επώδυνη ιστορική δοκιμασία. Η αρχή της σημαδεύτηκε από την κρίση των χρεών των ολιγότερο ισχυρών οικονομιών της Ευρωζώνης. Η εκτίναξη του δημοσίου χρέους τους υπήρξε το αποτέλεσμα της σπασμωδικής αντικυκλικής αντίδρασης των κρατών-μελών στις συνέπειες της εκπορευόμενης εξ Αμερικής χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, που έπληξε βαρύτατα όλες τις δυτικές οικονομίες.

Η παράλληλη με την εκτίναξη του δημόσιου χρέους απογείωση και του ιδιωτικού χρέους, που σε όλες σχεδόν τις χώρες του ΟΟΣΑ είχε προηγηθεί, είχε θεωρηθεί ως χρηματοπιστωτική κανονικότητα! Απέναντι στη δημοσιονομική εκτροπή από τις αυστηρές προδιαγραφές του χρέους και των ελλειμμάτων στην Ευρωζώνη, η αντίδραση της ελεγχόμενης από την Γερμανία νομισματικής αυτοσυνείδησης της Ευρώπης, υπήρξε η στροφή στην αυστηρή δημοσιονομική λιτότητα και σε μονομερείς εισοδηματικές περικοπές.

Η πολιτική αυτή στοίχησε στους ευρωπαϊκούς λαούς σοβαρότατη απώλεια αγοραστικής δύναμης και στις επιμέρους εθνικές οικονομίες πολύ μεγάλη ύφεση και περιστολή βιοτικών προσδοκιών. Περιττό να επεκταθούμε στις μακροχρόνιες και τελικά καταστροφικές συνέπειες της υποτιθέμενης αυτής "διορθωτικής" πολιτικής για τους λαούς της νότιας Ευρώπης και ιδιαίτερα για την ελληνική οικονομία.

Το καθεστώς έκτακτης υγειονομικής ανάγκης έχει και άλλη όψη

Παναγιώτης Γεννηματάς
από slpress.gr

Ποτέ, απ’ ό,τι γνωρίζουμε ως σήμερα, τόσο ολοκληρωτικά μέτρα έκτακτης ανάγκης δεν ελήφθησαν τόσο σπασμωδικά και με τόσο περιορισμένη βάση γνωστοποιημένων δεδομένων όσον αφορά υποτιθέμενη δημόσια απειλή. Ποτέ δεν θυμόμαστε τόσο ολοκληρωτική ενεργοποίηση των μηχανισμών πολιτικής προστασίας για τόσο κυριολεκτικώς ασύμμετρη, αλλά και εξαπίνης απειλή. Επιπλέον, επειδή ακόμα υποτίθεται ότι διατελούμε υπό καθεστώς δημοκρατίας, πολιτικές αποφάσεις χωρίς κανένα προηγούμενο δημόσιο διάλογο προϋποθέτουν πειστική αιτιολόγηση.

Οπωσδήποτε, όλες οι πολιτικές αναστολές της καθημερινότητας, τα καθεστώτα δηλαδή έκτακτης ανάγκης που συνεπάγονται περιορισμό των ελευθεριών και καταναγκαστικά μέτρα, ενεργοποιούνται πάντοτε εν όψει υποτιθέμενης απειλής μείζονος κοινωνικοπολιτικού αγαθού. Το αναμφισβήτητο μείζον αγαθό στην περίπτωσή μας είναι σαφέστατα η δημόσια υγεία, αξία οπωσδήποτε παραλυτικής βαρύτητας.

Ευρωπαϊκά ερωτήματα που θέτει η κυβέρνηση της Ιταλίας

Γράφει ο Παναγιώτης Γεννηματάς

Η λαϊκή δυσαρέσκεια των μεγάλων πόλεων του ιταλικού βορρά από την πλησμονή τους από τα κύματα προσφύγων που παρήγαγε η προ οκταετίας αστόχαστη δυτική παρέμβαση στη Λιβύη και στη Συρία έδωσε στρατηγική πλειοψηφία στο μεταλλαγμένο σε σχέση με το προ εικοσαετίας παρελθόν του κόμμα της Λέγκας του Βορρά και στον νεαρό ηγέτη του Ματτέο Σαλβίνι.

Η αποσύνθεση των παραδοσιακών και ελεγχόμενων από τις ιταλικές και ευρωπαϊκές ελίτ συντηρητικών δυνάμεων της Ιταλίας, που στις τελευταίες εκλογές (Μάρτιος 2018) εκπροσώπησε και πάλι η θλιβερή σκιά του καβαλλιέρε Μπερλουσκόνι, έδωσε την δυνατότητα στη Λέγκα και στο κόμμα των «Πέντε Αστέρων» (που στο πρόσφατο παρελθόν εμφανιζόταν ριζοσπαστικά ευρωσκεπτιστικό αλλά φαίνεται εδώ και δύο χρόνια να έχει μάλλον ελαστικοποιήσει τη γραμμή του) να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού που από τις αρχές του καλοκαιριού αναζητεί μια πρόσφορη πρόταση αιτημάτων αυξημένης εθνικής διαχειριστικής ελευθερίας απέναντι στους ασφυκτικούς καταναγκασμούς του τροποποιημένου επί το αυστηρότερο Συμφώνου Σταθερότητας που ισχύει στην Ε.Ε. και ιδίως στην Ευρωζώνη από το Δεκέμβριο του 2011.